Zastanawiasz się co nowoczesnego może być w wiatach przystankowych? Przecież to tylko kilka słupków z dachem! Może kiedyś rzeczywiście tak było. Jednak w obecnych czasach, gdy miasta dbają nie tylko o funkcjonalność, ale i estetykę elementów małej architektury, wiele wiat przystankowych poddawanych jest modernizacji aby pasować do współczesnych trendów. Oprócz modyfikacji wyglądu wiat przystankowych wyposażane są one również w elementy pasujące do idei smart city. Jakich innowacji w swoich przystankach poszukują obecnie klienci? Postaramy się odpowiedzieć na to pytanie w poniższym artykule.
Spis treści
Przed wiatami godnymi dzisiejszych przestrzeni miejskich staje dużo wyzwań. Znacznie wzrosło znaczenie jakości ich wykonania oraz trwałości materiałów, które się na nią składają. Postawione wiaty powinny chronić przed warunkami atmosferycznymi oczekujących pasażerów przez długie lata. Nie ma mowy o odchodzącej farbie lub powyginanych ściankach. Dodatkowo wiaty nie powinny stanowić elementu przypadkowego. Należy ich design dostosować do architektury miejskiej specyficznej dla danego miejsca. To wszystko sprawia, że wiaty stają się nie tylko miejscem oczekiwania na autobus, ale również ozdobą miast.
Jeśli myślimy o trwałych materiałach, które mogą stanowić elementy konstrukcyjne wiaty, mamy na myśli stal ocynkowaną lub aluminium. Materiały te są bardzo wytrzymałe i odporne na warunki atmosferyczne. Można je kształtować i łączyć w złożone konstrukcje poprzez spawanie lub jako elementy skręcane. Dzięki temu otrzymujemy bezpieczną, wytrzymałą i sztywną konstrukcję, która może służyć pasażerom przez długie lata. Materiały te pozwalają również na uzyskanie niemal dowolnego koloru elementów, jaki zostanie wybrany.
Możliwość swobodnego oglądania przestrzeni znajdujących się poza wiatą przystankową wpływa na zwiększone bezpieczeństwo podróżnych. Z tego powodu ściany wiat powinny być wykonane z przezroczystych, bezpiecznych materiałów. Takimi materiałami są szyby hartowane lub laminowane oraz poliwęglan. Szyby z laminowanego szkła, po rozbiciu, pozostają przyklejone do folii, więc nie ma niebezpieczeństwa zranienia się przez podróżnych. W przypadku szkła hartowanego, powstałe odłamki są bardzo drobne i tępe, wobec tego uchodzi ono za niezwykle bezpieczne. Poliwęglan natomiast stosowany jest jako materiał wandaloodporny i bardzo ciężko doprowadzić do jego zniszczenia.
Wszystkie te materiały mogą posiadać złożone kształty co pozwala na personalizację projektów pod konkretne zastosowanie i design miejski.
Jednym z najczęściej stosowanym obecnie elementem dodatkowym w wiatach przystankowych jest oświetlenie LED. Wykorzystywane jest ono do oświetlenia wnętrza wiaty, podkreślenia krawędzi konstrukcji lub podświetlenia rozkładu jazdy w gablocie. Ledowe oświetlenie jest energooszczędne, długotrwałe oraz oferuje równomierne oświetlenie wnętrza.
Dzięki zastosowaniu odpowiednich sterowników można sterować światłem. Jedną z opcji jest zastosowanie czujki ruchu wraz z czujnikiem zmierzchu. Pozwoli to na używanie światła tylko w momentach kiedy jest ono na prawdę potrzebne. Można również zastosować kolorowe podświetlenie LED spójne z brandingiem miasta lub przewoźnika.
Osoby oczekujące na przystankach mogą niezwykle docenić dodatkowe elementy smart-city znajdujące się w wiatach przystankowych. Jedną z opcji jest wstawienie ekranów, dostosowanych do pracy na zewnątrz, które mogą służyć do wyświetlania informacji istotnych dla działania miasta lub komunikacji miejskiej. Niezwykle użyteczne może również się okazać umieszczenie w wiatach ładowarek indukcyjnych oraz na USB.
Smart-city zamienia zwykłe obiekty w centra informacji użytecznych do funkcjonowania miasta. Wiaty mogą być świetnym miejscem do zamontowania monitoringu, czujników badających warunki atmosferyczne oraz czujniki jakości powietrza. Poprzez system nagłośnienia można przekazywać ważne zapowiedzi bądź powiadomienia dotyczące pasażerów oraz zwiększyć dostępność poprzez komunikaty głosowe dla osób niedowidzących. Inteligentna wiata może również pozwolić na integrację z aplikacjami miejskimi takimi jak wirtualny rozkład jazdy.
Jak zasilić wszystkie elementy dodatkowe wiat? Jedną z opcji jest podpięcie całej instalacji do sieci miejskiej. Zastosowanie podpięcia do obwodu lamp miejskich spowoduje automatyczne załączanie oświetlenia dopiero po zmroku, co pozwoli na znaczną oszczędność prądu w ciągu dnia.
Jednak co w przypadku gdy wiata znajduje się w takim miejscu, które nie pozwala na dostęp do zasilania z sieci miejskiej? Można wtedy zastosować zasilanie korzystające z paneli fotowoltaicznych. Światło słoneczne pada na panele umieszczone na dachu wiaty, które generują prąd magazynowany w akumulatorach. Gdy zapadnie zmrok, energia zakumulowana w magazynie służy do zasilania oświetlenia wiaty. Z takich akumulatorów możliwe jest również zasilanie ładowarek bądź wyświetlaczy e-ink. Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że w okresie zimowym ilość światła dziennego może być niewystarczająca do całonocnego zasilania elementów elektrycznych.
Kolejnym, coraz bardziej popularnym trendem, jest zastosowanie wiat z zielonym dachem oraz licznych nasadzeń wokół wiaty, która stanowi podporę dla rosnących roślin. To rozwiązanie nie tylko harmonijnie łączy się z otoczeniem, ale również wpływa na oczyszczanie zanieczyszczonego powietrza miejskiego. Zwiększona zostaje też powierzchnia terenów zielonych.
Zastosowanie roślin wpływa również pozytywnie na odbiór konstrukcji przez podróżnych. Dodatkowe wyposażenie wiaty w elementy ozdobne z materiałów naturalnych, takich jak drewno, nadaje im cieplejszy, organiczny wygląd, który wpływa na dobry nastrój pasażerów oczekujących na transport.
Zastosowanie energooszczędnych rozwiązań (LED-y, e-ink) w połączeniu z fotowoltaiką pozwala na znaczne obniżenie kosztów eksploatacji takich wiat, a jednocześnie znacznie podnoszą prestiż miasta oraz komfort pasażerów.
Projektując wiaty nie można skupiać się jedynie na walorach estetycznych. Należy wziąć pod uwagę rzeczywiste potrzeby pasażerów. Wygodne ławki, oparcia, osłony przed deszczem i wiatrem czy barierki pozwolą podróżnym na oczekiwanie na transport w komfortowych warunkach. Zastosowanie odpowiednich barierek oraz wykończenie elementów wiaty materiałami wandaloodpornymi zwiększy bezpieczeństwo oczekujących na transport. Warto również zadbać o specjalnie wydzielone przestrzenie dla osób poruszających się na wózku.
Warto również zadbać o treści informacyjne dla podróżnych w postaci gablot lub, bardziej zaawansowanych, zintegrowanych citylightów wyświetlających informacje i reklamy. Ponadto można zainstalować w wiatach ekrany informacyjne. Oprócz informacji można w takich urządzeniach wyświetlać reklamy, które stanowią dodatkowe źródło dochodu dla miast i innych inwestorów.
Każdy ponadstandardowy element wiaty wiąże się oczywiście z dodatkowym kosztem. Wybierając na jakie dodatki się decydujemy należy wziąć pod uwagę dostępny budżet i rzeczywiste potrzeby przystanku i podróżnych. Oto kilka pozycji, które należy wziąć pod uwagę decydując się na wyposażenie waszej wiaty.
Wiaty mogą służyć nie tylko jako schronienie dla pasażerów, ale również być miejscem na rowery, przestrzenią na odpady czy zadaszeniem dla sprzętu. Wszystkie te aspekty determinują kształt, wymiary oraz rodzaj zabudowy. Im dokładniej określisz funkcję, tym łatwiej dobrać optymalne rozwiązanie konstrukcyjne.
Oceń, ile miejsca realnie potrzebujesz. Dla wiat rowerowych liczy się liczba stanowisk, dla wiat śmietnikowych – typ i wielkość pojemników, a dla pasażerskich – przewidywana liczba użytkowników. Warto zostawić zapas przestrzeni na przyszłą rozbudowę, aby uniknąć kosztownych modyfikacji w przyszłości.
Miejsca publiczne wymagają od wiat odporności na warunki atmosferyczne i wandaloodporności. Aluminium zapewnia lekkość i odporność na korozję, stal – maksymalną wytrzymałość, poliwęglan – odporność na uderzenia, szkło – dobrą ochronę i wysoką jakość wykończenia. Podczas wyboru materiału można również kierować się stylistyką jaką chcemy osiągnąć w naszej przestrzeni.
Czy wiata ma być otwarta, częściowo zabudowana, czy zamykana na klucz? To zależy od funkcji i poziomu zabezpieczenia. Wiaty śmietnikowe często wymagają pełnego ogrodzenia oraz bram, a rowerowe – dodatkowych rozwiązań antykradzieżowych. Stopień zabudowy wpływa również na komfort użytkowników, np. ochronę przed deszczem, wiatrem lub śniegiem.
Wybór ulepszeń podstawowej wiaty zależy od użytkowników, dla których jest ona przeznaczona oraz celu, który chcemy osiągnąć stawiając dana wiatę. Warto rozważyć funkcje dodatkowe, które zwiększą użyteczność, bezpieczeństwo i komfort. Przemyślane rozwiązania podnoszą także wartość inwestycji w oczach użytkowników.
Zdefiniowanie budżetu pozwala dopasować odpowiednie materiały, wielkość i stopień zabudowy. Warto porównać nie tylko ceny, ale też zakres usług — projekt, transport, montaż, serwis. Tańsza oferta nie zawsze oznacza oszczędność, jeśli wiąże się z gorszą jakością materiałów lub brakiem precyzyjnego wykonania.
Najważniejszy etap — decyzja o wyborze wykonawcy. Sprawdź portfolio, opinie klientów, standardy pracy oraz możliwości personalizacji. Producent powinien doradzić najlepsze rozwiązania, przygotować projekt dopasowany do potrzeb i zapewnić profesjonalny montaż. Przejrzysta komunikacja i doświadczenie to klucz do udanej inwestycji.
Korzystanie z wiat przystankowych, rowerowych czy śmietnikowych zawsze jest usprawnieniem docenianym przez mieszkańców miasta. Pozwalają one na komfortowe oczekiwanie lub przechowywanie sprzętu bez obawiania się o deszcz, śnieg czy wiatr.
Wyposażenie wiaty w oświetlenie wewnętrzne jest obecnie bardzo pożądane. Połączenie światła z panelami PV uniezależnia wiaty od zasilania miejskiego i pozwala na ich zasilanie w dowolnym miejscu, nawet w środku niczego. Pociąga to za sobą oszczędności, które zwracają się w krótkim okresie czasu.
Najważniejszym elementem wiaty jest jednak jego konstrukcja. Korzystanie ze sprawdzonych metali konstrukcyjnych, jak aluminium oraz stal ocynkowana, pozwala na wieloletnie korzystanie z zakupu bez martwienia się o jego trwałość. Poliwęglan jest odporny na wszelkie uderzenia, natomiast szkło hartowane lub laminowane zapewnia odpowiednią ochronę i bezpieczeństwo przy wysokiej estetyce wykończenia.
Dodanie do wiaty elementów smart-city sprawia, że ma ona nie tylko funkcję użytkową, ale również informacyjną i komercyjną. Nowoczesne ekrany oraz wyświetlacze sprawdzają się w zatłoczonych miejscach, w których warto przekazać istotne informacje w przejrzysty sposób. Pozwalają również na stworzenie efektu wow i docenienie innowacji przez mieszkańców.
Postaw na rozwiązania, które łączą estetykę, trwałość i inteligentne wykorzystanie przestrzeni. W Magit projektujemy i produkujemy wiaty wpisujące się w potrzeby współczesnych miast — od wiat rowerowych po modułowe konstrukcje do przestrzeni publicznych.
Skontaktuj się z nami, jeśli chcesz stworzyć infrastrukturę, która realnie podnosi komfort użytkowników i wspiera rozwój smart city.
